9 februari 2016: Dag van het Grote Verhaal & Presentatie Jaarboek 2015

Koop nu een kaartje voor de Dag van het Grote Verhaal

fotoJohnFreeman-DeborahTreismanJohn Freeman, oud-hoofdredacteur van het Britse Granta, is één van de sprekers op de tweede Dag van het Grote Verhaal, 9 februari in het Universiteitstheater in Amsterdam. Een dag vol inspiratie en praktische handreikingen over het maken van een groot verhaal. Hoe pak je het aan? Hoe betaal je het? En hoe krijg je het gepubliceerd? De kaartverkoop is inmiddels begonnen.

De Dag van het Grote Verhaal is een initiatief van de Stichting Verhalende Journalistiek, de VVOJ, FreeLancersAssociatie (FLA) en UvA Mediastudies. Naast John Freeman spreken onder meer Rik Kuiper (de Volkskrant) en Fréderike Geerdink (freelance journalist en Turkije-specialist). Dagvoorzitter is oud-VVOJ-directeur Margo Smit.

John Freeman schreef drie boeken. ‘Toen ik mijn eerste boek schreef, besefte ik dat ik dat moest opbreken in kleinere verhalen. Een boek van 80.000 woorden, dan heb je het over vijftien tot twintig grotere verhalen. En voor ieder verhaal moet je een aantal cruciale vragen hebben die intrigerend genoeg zijn om de aandacht van de lezer vast te houden – en ook die van jou zelf.’

Naast de keynotes worden er ook verscheidene TED-talks gehouden, waarin makers van grote verhalen vertellen hoe zijn hun verhaal hebben weten te realiseren. Welke problemen waren er? Wat waren hun dilemma’s?

Op de avond van de Dag van het Grote Verhaal, ook in het Universiteitstheater, wordt 'Meestervertellers, de beste verhalende journalistiek van 2015' (voorheen Jaarboek) gepresenteerd. Makers van de beste Nederlandstalige verhalende journalistiek betreden die avond het podium om aan een intiem publiek van makers te vertellen hoe hun productie tot stand is gekomen.

Kaartjes voor de Dag van het Grote Verhaal, de presentatie van 'Meestervertellers' en het diner tussendoor koop je in onze webshop.

Het programma van de Dag van het Grote Verhaal ziet er als volgt uit:

Dag van het Grote Verhaal:

Datum:           9 februari 2016

Locatie:           9.30-17 uur in theaterzaal UvA

Nieuwe Doelenstraat 16-18, naast café De Jaren, Amsterdam

9.00                 Inloop

9.30-10.00     Openingspeech door Mark Deuze: De journalistiek verandert, welke kansen biedt dat voor freelancers?

Deuze is hoogleraar journalistiek bij UvA Mediastudies en doet onderzoek naar hoe het journalistiek vak verandert en met name ook naar de rol en kansen voor freelance journalisten. Zijn onderzoek biedt stof tot nadenken.

10.00-10.10   TEDtalk

Freelance journalisten vertellen door de dag heen in sessies van tien minuten over hun grote, bijzondere projecten, wat er mis ging en wat ze daarvan geleerd hebben.

10.10-11.00 Eerste keynote: Rik Kuiper Wat maakt een idee geschikt voor een groot project?

Rik is redacteur bij de Volkskrant en geeft daar een cursus verhalende journalistiek. Rik neemt je mee op brainstorm en legt uit hoe hij zelf de krantenkolommen scout op zoek naar mooie verhalen.

11.00-11.30   Pauze

11.30-11.50   TEDtalks

11.50-12.40   Tweede keynote: John Freeman Hoe pak je dat aan, een groot project?

Freeman is oud-hoofdredacteur van het Britse literaire tijdschrift Granta en tegenwoordig hoofdredacteur van het nieuwe literaire tijdschrift Freeman. Gelijk in het eerste nummer stonden al verhalen van Murakami, David Mitchell en Dave Eggers. Maar ook van onbekende auteurs uit Soedan en andere delen van de wereld. Freeman is dan ook expert in het begeleiden van schrijvers. Hoe bouw je een relatie op met je opdrachtgever als je langere tijd aan een project werkt? En hoe pak je dat aan, een groter project?

12.40-13.00   TEDtalks

13.00-14.00   Lunch in café De Jaren

14.00-14.20   TEDtalks

14.20-14.45   Derde keynote: Brigit Kooijman Van denken naar doen

Brigit Kooijman, freelance journalist voor onder meer NRC Handelsblad en oud-bestuurslid van FLA, ruimde een jaar geleden haar agenda leeg om een boek te schrijven. Ze huurde professioneel advies in en koos voor een zakelijke aanpak. Deze dag vertelt ze over haar ervaringen.

14.45-15.05   Vierde keynote: Fréderike Geerdink Mini-workshop onderhandelen

Geerdink woonde en werkte in oost-Turkije, in het Koerdische deel van het land, tot ze vlak voor de burgeroorlog begon het land werd uitgezet. Door de krimpende budgetten van redacties, is het steeds moeilijker om als freelance journalist te leven van het schrijven van buitenlandverhalen en Geerdink specialiseerde zich dan ook in het onderhandelen. Ze geeft daar al langer workshops over en zal tijdens deze dag ook kort uitleggen hoe je met het geweldige plan dat je deze dag hebt uitgewerkt ook de andere kant van de tafel overtuigt.

15.05-15.15   TEDtalk

15.20-15.50   Pauze

15.50-17.00   Panelsessie o.l.v. Tanja van Bergen (directeur VVOJ). Journalistieke vernieuwers en subsidieverstrekkers gaan met de billen bloot: hoe kom je tot een werkbaar model voor je nieuwe plan?

17.00-19.30   Borrel in café De Jaren met een lopend buffet voor wie ook naar het avondprogramma komt, Meestervertellers, de presentatie van de beste tien verhalende journalistieke producties 2015 in Nederland en Vlaanderen.

Avondprogramma

19.30-22.00   Meestervertellers

De Nederlands-Vlaamse redactie van de Stichting Verhalende Journalistiek lees, keek en luisterde naar honderden Nederlands en Vlaamse verhalen die in 2015 in de Nederlandstalige media verschenen. Ze selecteerde de beste tien en vroeg de makers om een toelichting.

Was in veel verhalen uit 2014 de journalist zelf nadrukkelijk aanwezig, steeds vaker als ‘ik’, in de oogst van 2015 vielen de dolende personages op. Ze migreren of vluchten, zoeken een partner of een vermist familielid, verlangen terug naar andere tijden of zijn on the road. Presentator Margo Smit laat deze avond alle tien producties de revue passeren en reconstrueert samen met de maker(s) hoe ze tot stand zijn gekomen.


Adrian Nicole LeBlanc: 'Een verhaal maak je altijd ten koste van anderen'.

Afgelopen donderdag, op 10 december, sprak Adrian Nicole LeBlanc op de Gerard van Westerloolezing, in Pakhuis de Zwijger. Openhartig vertelde ze over de manier waarop ze haar succesvolle boek, Randon Family, in twaalf jaar schreef en hoe ze nu alweer jaren een groep cabaretiers volgt voor haar volgende boek.

Waarom hebben journalisten zo vaak het idee dat ze geen deel uitmaken van de wereld waarover ze schrijven?' Adrian Nicole LeBlanc stelt de vraag niet direct aan haar publiek, maar eerder aan zichzelf. Terwijl ze naar de kaartjes in haar handen kijkt, vervolgt ze: 'neemt het niet juist de kracht uit je verhaal weg, de kwetsbaarheid en misschien ook wel de verantwoordelijkheid?'

Zelf kan ze niet anders, dan die connectie aangaan met haar onderwerp. Twaalf jaar lang deed ze intensief onderzoek naar twee gangsterliefjes in de Bronx. Het is een werkwijze die weinig journalisten zich (kunnen) permitteren. LeBlanc ziet het echter niet echt als een keuze. Het is een combinatie van verlegenheid en het feit dat ze helemaal zeker wil weten dat wat ze opschrijft, waar is.

Dat is volgens de Amerikaanse schrijfster een luxe, maar ook net zo goed een last. Zowel financieel als emotioneel is het soms zwaar. 'Er zijn genoeg momenten dat ik het vertrouwen ik mijn eigen interesse en stem verlies.' Op die momenten is LeBlanc blij dat ze een sterk team van vrienden en een uitgever heeft die haar verder helpen. 'Niemand werkt ooit helemaal alleen', benadrukt ze.

In de keuze van haar onderwerpen laat ze zich leiden door persoonlijke omstandigheden. 'Ik begon mijn onderzoek in de Bronx waarschijnlijk omdat onderwerpen als armoede en ongelijkheid me aan het hart gaan', zegt LeBlanc glimlachend. 'Maar uiteindelijk bleef ik daar omdat ik me thuis voelde.' LeBlanc komt zelf uit een Italiaans gezin dat naar Amerika is gemigreerd. Ze ziet nu in dat het boek dat ze heeft geschreven, ook over haar eigen familie gaat.

Verantwoordelijkheid is een thema dat terug blijft komen. De eerste vraag die mensen haar stellen naar aanleiding van haar boek Random Family is; waarom heb je niet meer gedaan voor de familie waarover je schreef? Meer nog dan het antwoord, interesseert haar de vraag: wat is de rol van de journalist dan eigenlijk? Hoe ga je een connectie aan en blijf je toch op afstand? Is het erg dat de hoofdpersoon van haar boek haar nu niet meer wil spreken?

Dit zijn twijfels die ze in haar nieuwe boek behandelt. Journalisten maken verhalen ten koste van anderen. Cabaretiers doen dat ook. 'Somebody always gets hurt', zegt ze terwijl ze de zaal vol journalisten inkijkt. Hoe krijg je het voor elkaar dat mensen luisteren naar een verhaal vol woede en provocatie, zonder dat ze de verteller verwijten maken? Hoe zorg je er voor dat je niet cynisch raakt en verveeld? Cabaretiers lijken er een manier voor gevonden te hebben. De journalisten in de zaal blijft ze het antwoord schuldig. Misschien dat we in het volgende boek van LeBlanc antwoorden vinden.

Door: Femke Awater

Fleur Born maakte een kort videoverslag van de lezing:


10 februari 2016: Masterclass John Freeman

Masterclass voor chef-, hoofd- en eindredacteuren: How to get Your Readers to the End of the Story

Op 10 februari geeft de Amerikaanse schrijver en literatuurcriticus John Freeman een masterclass voor chef- en eindredacteuren over hoe je het beste uit auteurs haalt.

Freeman was hoofdredacteur van Granta, de Britse New Yorker, tot hij vorig jaar zijn eigen bookazine startte, Freeman. Freeman, oud-voorzitter van de National Book Critics Circle , en schreef voor bijna 200 Engelstalige publicaties over de hele wereld waaronder de New York Times Book Review, The New Yorker, de Los Angeles Times, The Guardian en The Wall Street Journal.

fotoJohnFreeman-DeborahTreismanIn de eerste editie van zijn bookazine Freeman zijn stukken terug te vinden van onbekende auteurs uit Soedan en Jamaica maar ook van bekende schrijvers als Dave Eggers, Haruki Murakami en David Mitchell. Freeman is dan ook een specialist in het begeleiden van schrijvers. Deze middag legt hij uit hoe hij dat doet - én zet hij zijn toehoorders aan het werk.

‘Ik weet dat jullie niet veel honkbal spelen daar, maar zoals ik het zie, zijn journalisten en eindredacteuren werpers en catchers. De werper is de schrijver, de catcher is de editor. De belangrijkste taak van de eindredacteur of redactiechef is om het beste uit een schrijver te halen. Van goede begeleiding worden verhalen altijd beter.’

Hij gaat in op de rol van de chef/eindredacteur, de relatie met de auteur en ook het opbouwen van een goede spanningsboog in verhalen. ‘Vandaag de dag wordt slechts één op de vier bijdragen in de media geschreven door een vrouw bijvoorbeeld. Als je alleen met auteurs wenst te werken die een kant en klaar product inleveren, zul je nooit die verhalen krijgen die buiten de mainstream vallen.’

De masterclass vindt plaats op 10 februari van één tot vijf in de universiteitsbiliotheek. Er is plek voor maximaal 25 chef- en eindredacteuren. Deze sessie is alleen op uitnodiging. Zou je de masterclass bij willen wonen? Stuur dan een mail naar: secretariaat@verhalendejournalistiek.nl.

De masterclass wordt gezamenlijk georganiseerd door FreeLancersAssociatie, UvA Mediastudies, de Vereniging van Onderzoeksjournalistiek en Stichting Verhalende Journalistiek.


22 april 2016: Conferentie Storytelling in het Digitale Tijdperk

Storytelling in het digitale tijdperk
22 April in Pakhuis de Zwijger

Thema van onze conferentie 2016 is storytelling in het digitale tijdperk. Voor het eerst hebben we een expert gevraagd om onze conferentie te cureren, en we zijn erg enthousiast dat ze heeft ingestemd: Amy O’Leary.

amyhighrezAmy O'Leary was producer bij de populaire Amerikaanse radioshow This American Life en werkte in acht jaar tijd in half een dozijn functies bij The New York Times. Ze was een van de belangrijkste auteurs van het Innovation Report, in 2014, over de toekomst van de krant. Ze werd gepromoveerd tot adjunct chef buitenland, maar met een grote belangstelling voor het meten en vasthouden van de aandacht van het publiek, verliet ze de Times om hoofdredacteur van Upworthy te worden.

In haar toespraken benadrukt Amy al enige tijd dat informatie dank zij het web oneindig, maar onze aandacht eindig. Hoe kunnen de media – nu ze ook concurreren met games, Facebook en on demand tv – de strijd om de aandacht winnen? Welke nieuwe mogelijkheden biedt het internet daarbij?

Elke mediaorganisatie zoekt manieren om lezers te bereiken in het digitale tijdperk – in een wereld vol informatie. Gevestigd in New York en werkzaam in de frontlinie van dit gevecht, nodigt Amy voor ons de interessantste verhalenvertellers in het digitale tijdperk uit. Wie zijn de briljante geesten waar zij zich aan laaft? En wat kan er en waar gaat het naartoe met de narratieve journalistiek online? En wanneer zet je welk medium in voor je verhaal? Luister hier naar Amy O'Leary over dat onderwerp. De gepassioneerde vertellers die Amy uitnodigt pionieren ieder op hun eigen manier in de nieuwe media en tonen ons New Journalism 3.0 – ofwel de New New New Journalism.

Amy O'Leary: 'Alle journalistiek gaat over empathie - over het begrijpen van andere mensen. Ik denk dat voor de toekomst van de journalistiek empathie is nog belangrijker is. Informatie overbrengen was belangrijk vijftig jaar terug. Maar vandaag de dag beschikt iedereen over informatie. De belangrijkste vaardigheid voor brengers van nieuws is nu het kunnen vertellen van een verhaal. En empathie is wat maakt dat er iets in de hoofden van mensen verandert.’

Tijdens de conferentie zal ook Mark Kramer weer aanwezig zijn als verhalendokter. Hij en tal van andere sprekers geven op 21 april, de dag voor de conferentie een masterclass. Op de avond van de 21e april vindt er een kijk- en luisteravond plaats waar je werk van verschillende sprekers kunt bekijken en beluisteren. Dus save the date!

22 april 2016, 9.30-17.30u., Pakhuis de Zwijger.

Het exacte programma wordt binnenkort bekendgemaakt. Kaartjes kun je nu alvast kopen in onze webshop. De kaartverkoop voor de masterclasses en de kijk- en luisteravond (beiden op 21 april) begint respectievelijk op 7 maart en 29 februari.

Volg de voorbereidingen via Twitter.


Foto: John D. and Catherine T. MacArthur Foundation

10 december 2015: Gerard van Westerloolezing met Adrian Nicole LeBlanc

10 december in Pakhuis de Zwijger

Adrian Nicole LeBlanc volgde elf jaar twee gangsterliefjes en hun families in de Bronx voor haar boek ‘Random Family’. Op 10 december is ze in Nederland om te spreken op de derde Gerard van Westerloolezing in Pakhuis de Zwijger, in Amsterdam. Je kunt je kaartjes voor de lezing kopen in onze webshop.

Foto: John D. and Catherine T. MacArthur FoundationAdrian Nicole LeBlanc is één van de new journalists die Robert Boynton interviewde voor zijn boek The New New Journalism, ook al had ze toen nog maar één boek op haar naam staan. LeBlanc dankt haar faam aan haar boek Random Family: Love, Drugs, Trouble and Coming of Age in the Bronx. Ze volgde hiervoor twaalf jaar lang twee gangsterliefjes en hun familie in de Bronx. Adrian koos er destijds bewust voor om zichzelf uit het boek te schrijven. ‘Het was pas nadat het boek werd gepubliceerd en mensen me begonnen te vragen hoe ik me verhield tot mijn hoofdpersonen, dat ik daarover begon na te denken. Ik dacht: gewoon, als met iedere intieme relatie.’

Tijdens de Gerard van Westerloolezing vertelt ze juist over die andere kant van het verhaal: over zichzelf en haar werkwijze. Hoe won ze het vertrouwen van haar hoofdpersonen? En wat maakte het dat ze hen maar niet los kon laten? ‘Journalisten zijn zich er vaak niet van bewust waarom ze zich onderdompelen in een thema. Ik geloof dat er eigenlijk altijd een reden is en dat dat met je eigen geschiedenis, je eigen motivatie te maken heeft.’

Adrian ontdekte zelf pas na de publicatie van Random Family wat haar zo trok naar die slechte buurt in de Bronx. ‘Ik ging naar de Bronx - afgezien van allerlei intellectuele redenen, zoals dat ik wilde schrijven over sociaal onrecht – omdat er geheimen waren in mijn eigen familie. Mijn voorouders zijn Italiaanse immigranten die in de Bronx belandden en daar onder grote armoede hadden geleefd, geheimen die nooit werden gedeeld. Het boek is eigenlijk een liefdesbrief aan mijn moeder, ik wil ermee zeggen dat het niet erg is om arm te zijn. Ik weet niet of ik dat ook ontdekt had als het boek niet zo’n succes was geweest en ik zo vaak gevraagd was om erover te komen praten.’

Momenteel werkt ze aan een boek over standup comedians en hoewel ze geen standup comedian meer kan zien, weet ze precies wat haar deed vastbijten in dit thema. ‘Het gaat in feite over hoe je dingen tegen mensen zegt die ze niet willen horen, en ervoor zorgt dat ze toch naar je blijven luisteren.’

Ook aan dit boek – dat volgend jaar moet verschijnen - werkt ze alweer jaren. Wat voor boek had ze kunnen schrijven als ze hen maar een paar, niet elf jaar, had gevolgd? Dat is één van de thema’s die tijdens haar lezing aan bod zal komen. Ze stelt nu vast: ‘Ook als je niet in de gelegenheid bent om je tien jaar in een onderwerp te verdiepen voor een boek, is het nuttig om je te concentreren op een thema en je werk te zien als een oeuvre dat zich ontwikkelt. Als je weet wat je ware zoektocht is, kan je werk een diepere laag krijgen en meer voldoening schenken.’

De jaarlijkse Gerard van Westerloolezing is een eerbetoon aan een van de grondleggers van de verhalende journalistiek in Nederland. Gerard van Westerloo hanteerde bij zijn reportages vier principes: hij koos voor alledaagse onderwerpen en juist als er niets aan de hand was; hij wachtte net zo lang tot hij een compleet beeld had; hij koos ervoor om de mensen zelf te spreken (géén woordvoerders!); en zijn geïnterviewden kwamen elders niet aan bod.

Van Westerloo was een groot bewonderaar van LeBlanc. Van Westerloo’s weduwe Irene Houthuijs pleitte dan ook vanaf het begin ervoor dat LeBlanc de lezing zou geven. Zij verzorgt deze avond de inleiding en legt uit waarom zij en Van Westerloo zo onder de indruk waren van Random Family.

Praktische informatie

Datum en tijd: donderdag 10 december van 20.30 – 22.00 uur
Locatie: Studio-zaal van Pakhuis de Zwijger (vijfde verdieping), Piet Heinkade 181K, 1019 HC Amsterdam.

Deze lezing is mede mogelijk gemaakt door Pakhuis De Zwijger. Een opname van de lezing volgt zo snel mogelijk op onze site.