Wie zijn volgens jou de Meestervertellers van 2018?

Van wie kwamen de beste journalistieke verhalen in 2018? Ook dit jaar buigen we ons met Meestervertellers over deze vraag, met een redactie die bestaat uit Vlaamse en Nederlandse journalisten. Zij maken een eerste selectie waarover de jury zich gaat beraden, maar jij kunt ook (eigen) verhalen insturen.

Alle in 2018 verschenen Nederlandstalige journalistieke verhalen kunnen meedingen, de categorieën zijn Lezen, Luisteren, Klikken en Kijken. De criteria die worden gehanteerd bij het beoordelen van de inzendingen vind je hier. Tot uiterlijk maandag 31 december 2018 kun je verhalen inzenden via dit formulier.

Over de bekendmaking van Meestervertellers 2018 en het bijbehorend evenement houden we je op de hoogte via Facebook en de nieuwsbrief, voor nu kun je de bijzondere producties uit 2017 en eerder hier op de website terugvinden.


Gerard van Westerloolezing met Jessica DuLong - 20 december 2018

Journalist, historicus, scheepsingenieur, docent narratieve non-fictie én prijswinnend auteur: de Amerikaanse Jessica DuLong (1973) wordt niet voor niets door Mark Kramer, directeur van het Nieman Program on Narrative Journalism van Harvard University, een van de beste verhalende journalisten genoemd. Daarom spreekt zij op 20 december 2018 tijdens onze jaarlijkse Gerard van Westerloolezing.

In 2017 schreef Jessica DuLong Dust to Deliverance, over de evacuatie per schip van 500.000 Amerikanen na de aanslagen op 11 september in Manhattan. In 2010 won zij de American Society of Journalists and Authors' Outstanding Book Award for Memoir voor haar boek My River Chronicles. Momenteel is DuLong bezig met verschillende boeken over onder andere mentale gezondheid en de veranderende betekenis van Amerikaanse mannelijkheid. Ze schrijft ook voor Newsweek International, Rolling Stone, Psychology Today, Newsday en Maritime Reporter & Engineering News.

Tijdens de lezing zal DuLong spreken over wat te doen als traditionele vertelvormen een verhaal geen recht doen en hoe zo’n grote gebeurtenis als de evacuatie van 500.000 mensen in alle gelaagdheid en complexiteit te beschrijven, van karakterontwikkeling tot plaatsing in de context.

Praktische informatie

  • Datum: 20 december 2018
  • Tijd: 19:30 - 22:00
  • Locatie: Pakhuis de Zwijger, Amsterdam
  • Prijs: €17.50 (regulier) / €12,50 (Vrienden van de Stichting Verhalende Journalistiek en voltijds studenten – op vertoon van een collegekaart)
  • Kaartjes zijn verkrijgbaar in onze webshop

De Gerard van Westerloolezing, mede mogelijk gemaakt door de Gravin van Bylandt Stichting, is een initiatief van Stichting Verhalende Journalistiek als eerbetoon aan een van de grondleggers van de verhalende journalistiek in Nederland. Van Westerloo koos in zijn werk voor alledaagse onderwerpen waar niet over bericht werd, zorgde ervoor de mensen waar het om ging zelf te spreken en wachtte net zo lang met het publiceren van verhalen tot hij een compleet beeld had. Eerder werden deze lezingen verzorgd door onder andere Anne Hull, Ted Conover en Adrian Nicole LeBlanc.


Evelien Kunst is de nieuwe Programmamaker/Coördinator bij de Stichting Verhalende Journalistiek

Per 1 september is Evelien Kunst bij de Stichting Verhalende Journalistiek aan de slag gegaan als de nieuwe Programmamaker/Coördinator. Zij volgt Paulien Bakker op die per 1 juli is gestopt.
SPACE
‘Ik heb ontzettend veel zin om me voor de Stichting Verhalende Journalistiek in te gaan zetten. Wat ik met name heel verfrissend en interessant vind, is dat in alle activiteiten van de stichting makers vanuit verschillende disciplines samenkomen. Het verhalende karakter van de producties voert de boventoon en dat kan dus in de vorm van tekst, geluid, fotografie, film, illustratie of een combinatie,’ aldus Evelien Kunst. Irene van der Linde, voorzitter van de stichting, over Evelien Kunst: ‘We zijn als bestuur erg blij met Evelien en hebben er veel vertrouwen in dat zij met haar enthousiasme, gedrevenheid en creatieve ideeën de stichting op haar manier verder zal uitbouwen en daarbij onze jaarlijkse conferentie binnen Europa stevig op de kaart gaat zetten.’
SPACE
Over Evelien Kunst
Evelien Kunst is freelance consultant met meer dan 18 jaar ervaring in de documentairefotografie, marketing en educatie. Evelien is medeoprichter van Laika Productions, een storytelling bureau dat (multi)media producties initieert en produceert en streeft naar maatschappelijke impact . Zij was directeur van NOOR, een internationaal vooraanstaand fotografen collectief. Werkte voor The Red Dot Agency, een creatief strategisch communicatie bureau. Van 1999 tot 2008, werkte zij voor World Press Photo. Als project manager educatie was zij verantwoordelijk voor de jaarlijkse Joop Swart Masterclass en heeft zij verschillende trainingsprogramma’s opgezet voor fotografen in Afrika en Azië. Evelien geeft regelmatig masterclassses, onder andere aan de ‘Danish School of Journalism’ en de Fotoacademie. Meer over Evelien Kunst vind je hier.

Vertrek directeur Stichting Verhalende Journalistiek

Per 1 juli vertrekt Paulien Bakker als directeur van de Stichting Verhalende
Journalistiek. Het bestuur is haar dankbaar voor de vijf jaar dat ze zich met hart en ziel heeft ingezet om de technieken van de verhalende journalistiek in Nederland te promoten en kenbaar te maken. 
SPACE
Deskundig en gedreven organiseerde ze vijf grote conferenties met topjournalisten uit de Verenigde Staten, Nederland en andere delen van de wereld, evenals tal van andere activiteiten zoals de jaarlijkse Gerard van Westerloo-lezing, de kopgroep voor eindredacteuren en het jaarboek Meestervertellers met de top tien van de beste verhalende journalistiek producties. Daarnaast werkte ze zorgvuldig aan het uitbouwen van de fundamenten van de stichting. Bakker wil nu de ervaring en kennis die ze opdeed zelf in de praktijk brengen en zich volledig richten op haar nieuwe boek over Irak na 2003. Dat kunnen we als bestuur alleen maar toejuichen. We wensen haar veel succes.
 SPACE
De Stichting Verhalende Journalistiek is inmiddels begonnen met de werving van een opvolger, die door Paulien Bakker ingewerkt zal worden. De vacature kun je hier vinden.

Bloemlezing: Over the Line

Met zoveel geweldige sprekers op onze conferentie True Stories: Find your voice within the European narrative tradition, zijn we erg verheugd om een selectie van hun projecten te mogen delen in onze online bloemlezing: Over the Line.

In deze bloemlezing is een selectie van de beste Europese narratieve journalistiek van dit moment samengebracht. De tien geselecteerde verhalen hielden een groot publiek in hun greep en bieden bijzondere lessen over Europese landen en samenlevingen overal ter wereld. Ze zijn allemaal naar het Engels vertaald - radio, online, documentaire en geschreven stukken, inclusief een persoonlijke toelichting van de makers. Ontdek nieuwe narratieve stemmen uit heel Europa en laat je inspireren om je eigen stem te vinden!

Ga hier naar de online bloemlezing: Over the Line.


Lulu Miller over de 'Creative Cliff'

Op onze conferentie in 2017 'Amplify your Story: Adding emotion to journalism' sprak Lulu Miller van NPR's Invisibilia over het gebruik van emotie en spontaniteit in radio tijdens haar sessie 'On the Creative Cliff'. Ze vertelt over de valkuilen en mogelijkheden van spontaniteit en emotie in radio. Hoe ze zelf de uit de journalistiek overstapte naar fictie en de weg terugvond naar radio in haar liefde voor het waargebeurde, menselijke verhaal.


Winnaar publieksprijs 2017: De Verdwijners

Wat waren de beste journalistieke verhalen van 2017 uit Nederland en Vlaanderen? Uit maar liefst 120 Vlaamse en Nederlandse journalistieke verhalen koos een redactie de tien beste, die hun thema en personages met literaire stijlmiddelen, originaliteit en emotie op bijzondere wijze tot leven wisten te brengen.

Op donderdagavond 8 maart werden de tien beste journalistieke verhalen in de categorieën lezen, luisteren, kijken en klikken in Pakhuis de Zwijger gepresenteerd. De makers lichtten toe hoe zij hun verhaal vormgaven en welke keuzes ze daarin hebben gemaakt. Ook vertelden de hoofdpersonen uit een aantal van de verhalen hoe het is om centraal te staan in een journalistieke productie.

Publieksprijs
Een publieksjury, bestaande uit vrienden van de Stichting Verhalende Journalistiek, koos uit de tien genomineerden de overall winnaar. Deze publieksprijs ging naar Maartje Duin, maker van de radiodocumentaire ‘De Verdwijners’, over de wens en mogelijkheid om je hele leven achter je te laten en spoorloos te verdwijnen. De jury was onder meer enthousiast over de goed gekozen personages en beeldende scènes. Het mysterieuze element van de verhalen komt ook in vorm en klank tot uiting. Het thema is, hoe  actueel ook, verrassend en origineel uitgewerkt.

De tien beste journalistieke verhalen van 2017 zijn vanaf nu, met toelichtingen van de makers en de redactie, zijn hier te lezen.

De tien meestervertellers van 2017 zijn:
- Joyce de Badts - Een noodlottig toeval (NTR/VPRO)
- Jeroen van Bergeijk - Overleven als Uberchauffeur (de Volkskrant)
- Henk Blanken & Nina Blanken - Als de tijd stilstaat (de Volkskrant)
- Maartje Duin - De Verdwijners (NTR/VPRO)
- Piet Hein van der Hoek - De Stille Beving (NTR 2Doc)
- Jorien van Nes - Defending Brother No. 2 (VPRO)
- Nirit Peled & Sara Kolster - A Temporary Contact
- Thomas Rueb - Hoe Laura H. terugkeerde uit het kalifaat (NRC Handelsblad)
- Freek Schravesande - Ria is weg (NRC Handelsblad)
- Laura Stek - De laatste dagen van Standing Rock (VPRO)

Foto: Ka Wing Falkena


20 april: eerste Europese conferentie - True Stories

Wie zijn de epische verhalenvertellers van onze tijd, de nieuwe Ryszard Kapuściński’s van Europa? En welke nieuwe vormen van journalistieke storytelling vinden we in Europa? Kom op 19 en 20 april naar onze eerste Europese conferentie “True Stories: Find your voice within the European narrative tradition”.

Het vertrouwde ritme van het nieuws maakt steeds meer plaats voor on-demand journalistiek - podcasts, longforms, YouTube. Het moment waarop een verhaal verschijnt, doet er steeds minder toe. Het fragmenterende medialandschap biedt ruimte om nieuwsverhalen vanuit verschillende invalshoeken te vertellen. Bij verhalende journalistiek verlaat de maker de alwetende, objectieve nieuwsstem en kiest een perspectief – dat kan de hoofdpersoon zijn, of zelfs een dorp of gebouw. Het verhaal kent daarnaast scènes, een spanningsboog maar ook een duidelijke verteller. Een intieme verteller, zoals in de succesvolle Nederlandse podcast Bob, creëert een band met de luisteraar. Daarover gaat de conferentie True Stories: Find your voice within the European narrative tradition. Het is, op veler verzoek, onze eerste Europese conferentie.

De conferentie helpt makers hun eigen stem te vinden en kijkt daarbij voorbij het eigen vakgebied. Fotografen, radiojournalisten, schrijvers; iedereen heeft zijn eigen manier om een ​​verhaal te maken. Samen met het fotografieverhaalplatform Docking Station organiseert SVJ een aparte track over het gebruik van de kracht van de verbeelding. Hoe zorg je ervoor dat je publiek aandacht besteedt aan onderwerpen die overbelicht zijn, zoals migratie? Een fotograaf, een cartoonist, een radiojournalist en een filmmaker aan het woord.

De eerste Europese conferentie maakt je als maker ook bewust van hoe je standpunt wordt bepaald door je standplaats. Hoe kijkt men elders in Europa aan tegen een thema als de financiële crisis? Joris Luyendijk schreef een veel vertaald boek (‘Dit kan niet waar zijn’). In een aparte sessie samen met het Nederlands Letterenfonds, vertellen Luyendijk en vier van zijn Europese uitgevers hoe zijn boek het elders in Europa deed. Werkt de vertelstem van Luyendijk ook in Zweden of in Duitsland?

De Europese conferentie is er uiteraard ook om contact te leggen met media en collega’s uit het buitenland. Veel belangrijke thema’s gaan over grenzen heen, zoals terrorisme en migratie. Het European Journalism Centre, met hulp van de Bill Gates Foundation, financierde een groot project over migratie. Daarbij volgden El País, Le Monde, Der Spiegel online en The Guardian allemaal een familie (of een voetbalteam in het geval van El País) dat migreerde naar hun land. Journalisten van alle vier de media zijn op de conferentie om over het project te praten.

De Europese conferentie gaat op donderdagavond 19 april van start. Dan wordt in Pakhuis de Zwijger het werk van de sprekers getoond en geven de makers een korte toelichting. Vrijdag is de conferentie en zullen zo’n 40 sprekers in vier verschillende zalen hun eigen werk ontleden, praktische how to-sessies geven, en delen hoofd- en chefredacteuren uit zes verschillende landen in ronde tafelsessies een kwestie waarmee zij op hun redactie kampen.

De kaartverkoop is nu van start. Bekijk hier de conferentiepagina en sprekers.

 


Onderzoek verhalende journalistiek in Nederland en Vlaanderen

Onderzoeker Tjirk van der Ziel gaat zich de komende maanden verdiepen in de positie en de potentie van verhalende journalistiek in Nederland en Vlaanderen. De traditionele journalistiek lijkt namelijk steeds minder in staat snelle, ingrijpende veranderingen in de wereld op een overzichtelijke en begrijpelijke wijze te duiden. Sterker, vooral op scharniermomenten van de geschiedenis lijkt het goedgeschreven verhaal met gebruikmaking van literaire middelen aan populariteit te winnen. Dat roept de vraag op wat de maatschappelijke betekenis is van verhalende journalistiek, en hoe de narratieve benadering kan worden versterkt.

Eind november analyseerde de Vlaamse krant De Standaard de behoefte naar verhalen die op de werkelijkheid zijn gebaseerd. Wie als schrijver een groot publiek wil bereiken, moet de disclaimer ‘gebaseerd op ware feiten’ gebruiken. Lezers willen zich kunnen identificeren met personen en gebeurtenissen die hun eigen leven raken. Met waargebeurde verhalen speel je bovendien in op een onderhuids verlangen naar overzicht; men is op zoek naar nieuwe, bruikbare kennis die de gefragmentariseerde wereld op een bevattelijke manier ontsluit. De krant merkt op dat de verbeelding daarin tekortschiet. Deze functie van de roman wordt overgenomen door de literaire non-fictie, een genre dat het grotere verhaal beter weten te vertellen.

De groeiende waardering voor non-fictie weerspiegelt de opmars van de verhalende journalistiek. Er zijn interessante parallellen te trekken met de jaren zestig van de vorige eeuw, toen reportages dankzij het perspectief van de journalist of van de hoofdpersonen, het gebruik van dialogen, de opbouw in scènes en de sfeerbeschrijvingen met veel details beter in staat leken de snelle maatschappelijke veranderingen van toen te duiden. De complexiteit van ontwikkelingen in onze tijd en de grote onzekerheden die daarmee gepaard gaan, vragen eveneens om een literaire aanpak in de journalistiek. David Shields stelt in Reality Hunger dat we ons omringen met allerhande media waarmee we in direct contact zouden komen te staan met de wereld om ons heen, maar hoe de wereld écht in elkaar zit wordt paradoxaal steeds minder duidelijk. De werkelijkheid kennen wordt zo een illusie. Vandaar de roep om ware verhalen.

Verhalende journalistiek lijkt vooral goed te gedijen wanneer de stabiliteit van de samenleving in het geding is. Dit is van alle tijden, betoogt John Hartsock in A History of Literary Journalism in America. Zodra er sociale, culturele of politieke breuklijnen in de samenleving ontstaan, wanneer het dagelijks leven sterk wordt beïnvloed door veranderingsprocessen waar burgers maar weinig grip op hebben, zijn journalisten geneigd uit te wijken naar een meer literaire vorm van hun werk. Ze voelen aan dat juist dan er vraag is naar verhalen die kunnen duiden, die hoofd en hart raken en waarin mensen zichzelf kunnen herkennen.

Ook Nederland en Vlaanderen hebben een traditie met verhalende journalistiek. De journalisten zijn echter niet onder één school samen te vatten. Ze laten zich inspireren door schrijvers en verslaggevers uit zo'n beetje alle landen en van alle tijden. Toch lijkt er als gezamenlijk kenmerk een hang te zijn naar verhalen waarmee ze het recente en persoonlijke verleden tot leven kunnen wekken. Verder zou deze traditie een grote mate van sociale betrokkenheid laten zien. De verhalen staan symbool voor iets algemeens en vertellen over een misstand, een historische trend of een sociologisch dan wel cultureel verschijnsel in de samenleving. Ze leggen maatschappelijke processen bloot maar dan beschreven vanuit een persoonlijk perspectief.

Hun werk heeft vanaf 2011 een verse impuls gekregen dankzij de Stichting Verhalende Journalistiek die inhaakt op een groeiende behoefte aan prikkelende voorbeelden en praktische ondersteuning. De jaarlijkse presentatie van de 'Meestervertellers', een van de activiteiten van de stichting, laat zien dat er in Nederland en Vlaanderen al veel kwaliteit te vinden is. Nader onderzoek wil helpen de stand van zaken scherper in beeld te krijgen. Het behelst een analyse van theoretische reflecties op verhalende journalistiek in het verleden en in andere delen van de wereld; daarnaast worden alle genomineerde Meestervertellers van de afgelopen jaren benaderd met een vragenlijst over o.a. werkwijze, ervaringen, de keuze van onderwerpen, het gebruik van literaire technieken en de mate van ondersteuning vanuit hun omgeving. Het project sluit af met een serie interviews. Wie wil meedenken – bv. over wat typeert nu de verhalende journalistiek in Nederland en Vlaanderen – kan met de onderzoeker contact opnemen.

Tjirk van der Ziel
Docent/onderzoeker
Christelijke Hogeschool Ede
tvdziel@che.nl


Presentatie Meestervertellers - 8 maart 2018

Wie is de Meesterverteller van 2017?

Uit maar liefst 120 journalistieke verhalen koos de redactie van Meestervertellers de 10 mooiste van 2017 van Nederland en Vlaanderen. In de categorieen lezen, kijken, luisteren en klikken. Wie kiest de publieksjury tot Meesterverteller van 2017? Op 8 maart gaan we dat beleven in Pakhuis de Zwijger, vlakbij het CS in Amsterdam.

Op die avond vertellen de 10 geselecteerde makers hoe hun verhalen tot stand zijn gekomen. De makers, die hun verhalen maken voor de landelijke media, vertellen dan over hun fascinatie voor hun onderwerp, de hobbels op hun pad en hoe je een verhaal invoelbaar overbrengt. Kortom, het wordt een inspirerende avond.

Meestervertellers vertellen een journalistiek verhaal op een manier dat het publiek voelt wat de personages in het verhaal doormaken. Meestervertellers geven niet alleen de feiten weer en doen niet alleen aan wederhoor of aan factchecking. Een Meesterverteller wil een goed verhaal vooral ook goed vertellen. In de verhalen van Meestervertellers is ruimte voor spanning, ontroering en verontwaardiging. Zonder dat de werkelijkheid geweld wordt aangedaan.

Tijdens de avond komen ook hoofdpersonen aan het woord: hoe is het om centraal te staan in een journalistiek verhaal? En welke impact heeft dat op je leven?

Het viel de redactie van Meestervertellers op dat er in alle verhalen sprake was van een grote tegenkracht die de hoofdpersoon moest overwinnen. De vader die zijn dochter probeert terug te krijgen uit het kalifaat. Groningers die vechten om hun boerderijen te redden van bevingen en politiek. Een journalist probeert buiten het alziend oog van Big Brother de stad door te komen.
We gaan luisteren naar de verhalen over het maakproces en de tegenkrachten die overwonnen moesten worden. En we gaan zien wie de publieksjury koos tot de Meesterverteller van 2017.

Waar: Donderdag 8 maart in Pakhuis de Zwijger.
Wanneer: Van 20.00 tot 22.00 uur – om 19.30 is de zaal open.

Tickets kosten 17,50, voor de vrienden van de stichting Verhalende Journalistiek 12,50.
Koop hier je kaartje.