Verslag Conferentie Verhalende Journalistiek – Storytelling in a Digital Age Auteur: Emy Koopman
Foto door: Fleur Boon

Storytelling in a Digital Age

Vrijdag 22 april vond in Pakhuis De Zwijger (Amsterdam) de zesde jaarlijkse conferentie Verhalende Journalistiek plaats. Voor wie het heeft gemist, wie geen aantekeningen heeft gemaakt, of wie graag alles digitaal nog eens op een rijtje heeft staan, is hier een selectie van de inzichten en tips die op deze dag te horen waren. Was u wel of niet bij het congres? In dit digitale tijdperk moeten we dat kunnen achterhalen. Vult u daarvoor vooral deze mini-survey in.  
Foto door Fleur Boon

Grote opkomst

IMG_6802 copy

Bestuur Stichting Verhalende Journalistiek

Foto door: Fleur Boon

Programmaboekje

Het begin

Het begin

                       
  1. Storytelling is a superpower’
Journalisten bezitten een superkracht: zij kunnen een verhaal vertellen. Amy O’Leary, de eerste ‘curator’ ooit van de conferentie Verhalende Journalistiek, riep het meerdere keren in haar openingsspeech. O’Leary kan het weten, zij werkte eerder onder meer voor de populaire radioshow/podcast This American Life en is op dit moment ‘editorial director’ bij het vernieuwende online magazine Upworthy. ‘There is no greater drive in the human mind than to know what happens next,’ stelt zij. Mensen zullen altijd behoefte hebben aan verhalen, en die verhalen bepalen hoe zij de wereld zien. Dat maakt het zo belangrijk om verhalen te vertellen die ingaan tegen wat we denken te weten, die vastgeroeste beelden los schudden. Zo kunnen journalisten de wereld veranderen.
  1. Stories come first’
Verhalen blijven dus centraal staan. Dat benadrukten ook de meest digitaal bekwame journalisten op de conferentie. Vorm volgt inhoud, niet andersom. De sessies met Henk Blanken (non-fictieboek Pistoolvinger), Suzanne Raes en Elja de Lange (documentaire Boudewijn de Groot – Kom Nader), en Linda Polman (non-fictieboek Death Row Dollies) illustreerden dat je voor een geweldig verhaal geen moderne middelen nodig hebt. Uiteindelijk gaat het erom dat je die onweerstaanbare dramatische verhaallijn in elkaar zet. En, daarvoor nog, dat je goed kunt kijken en luisteren. Polman: ‘Ik ben een soort omgekeerde Sheherazade: mijn onderwerp moet blijven vertellen, ik hang aan zijn lippen.’ Jarenlang trok zij op met twee Osdorpse vrouwen die verliefd waren geworden op een man in een Texaanse dodencel en ontdekte zo een hele subcultuur van Europese death row dollies. Haar strategie: aardig zijn tegen de mensen die je interviewt.  
IMG_6756 copy

Amy O’Leary

  1. Maar er zijn wel veel nieuwe middelen om die verhalen te maken …
Verhaallijnen, personages, luisteren, empathie – dat is de kern, maar dat wist je al. Wat je waarschijnlijk nog niet wist: hoeveel mogelijkheden Google journalisten biedt. John Keefe (senior editor bij radiozender WNYC) liet zien hoe gemakkelijk je via Google Forms (in Google Drive) een survey kunt uitzetten op Twitter. Of hoe je, door je publiek via hun mobiele telefoons foto’s te laten versturen van fietswrakken (‘Is this a problem for you as well, in Amsterdam?’), een kaart in elkaar kunt zetten waarop alle locaties van de vergeten fietsen verschijnen. Lam Thuy Vo (visueel verhalenverteller voor The Wall Street Journal) voegde daaraan toe dat je Facebookdata kunt gebruiken om meer te weten te komen over, bijvoorbeeld, protestbewegingen. En digitaal expert Edecio Martinez (o.a. The Weather Channel) schetste een van de mogelijke toekomsten van de journalistiek: 360-graden filmpjes, die de kijker het gevoel geven dat hij zelf ter plaatse is.
  1. en om je publiek te bereiken
Ook in minder dan 360 graden kun je een verhaal maken waar mensen in opgaan. Maar in een tijd van ‘streams and feeds’ (Amy O’Leary) is de vraag hoe je mensen met dat verhaal bereikt wel urgenter geworden. Dat is de vraag die O’Leary drijft: ‘How do we get and keep people’s attention for our most important stories?’ Haar advies: denk van te voren al na hoe je met jouw verhaal je publiek bereikt, en besteed daar evenveel aandacht aan als aan het verhaal zelf. Hay Kranen, ‘newsroom developer’ bij de Volkskrant en het brein achter onder meer de Wilders Quote Generator en De Correspondent Headline Generator, sluit zich daarbij aan. Hij helpt je ook gelijk uit de droom: ‘There is no tool that will solve all of your problems.’ Even leek het beheersen van Flash dé benodigde vaardigheid voor een nieuwe media-journalist, toen kwam Steve Jobs met de IPhone, die Flash niet ondersteunt. Bijblijven is een constant karwei.
Henk Blanken

Henk Blanken

Elja de Lange

Elja de Lange

Hay Kranen

Hay Kranen

Alexander Pleijter

Alexander Pleijter

                         
  1. Geen angst, werk samen
Als eenvoudige journalist zonder IT-achtergrond raak je wellicht geïntimideerd door al die scroll stories en interactieve games. Maar je hoeft niet in je eentje de nieuwe Snow Fall of Firestorm te maken. De mooiste nieuwe presentaties van goede verhalen (zoals deze) ontstaan,  benadrukt Hay Kranen, wanneer journalisten al vanaf het begin in gesprek zijn met digitale experts. Je bent al een heel eind als je een idee hebt wat je wilt vertellen, wat de mogelijkheden zijn om dat verhaal te presenteren, en wie je kunt bellen om samen te werken. Alleskunner Lam Thuy Vo bijvoorbeeld. Haar motto: ‘We can all be mad scientists together.’ In het afsluitende panel waren alle sprekers het erover eens dat samenwerking sterker is dan competitie. En dat je moet durven experimenteren en falen om te slagen. Al blijft natuurlijk altijd de vraag: wie gaat je betalen in je klunzige tussentijd?
  1. Kijk eens in een kartonnen virtuele realiteit-doosje
Ben je alsnog overspoeld geraakt door dit congres? Dan kun je rust vinden door bloemen te laten ontluiken, te zwemmen tussen de walvissen en te vliegen met de vogels. Misschien niet allemaal in het echt, maar wel zo goed als, dankzij dat kartonnen virtuele realiteit-doosje dat je mee hebt gekregen. (Voor wie er niet bij was, zo’n ‘VR-box’ kun je ook zelf maken) Voor als je even bent vergeten dat jij als verhalenverteller al een superkracht hebt.  
Amy's Talkshow met John Keefe, Edecio Martinez Lam Thuy Vo

Amy’s Talkshow met John Keefe, Edecio Martinez Lam Thuy Vo