Maarten van Gestel over mislukte zoektochten: ‘Heel veel proberen, omdat er soms een parel tussen zit’
In een uitverkocht Torpedo Theater vertelde klimaatjournalist Maarten van Gestel over zijn mislukte zoektocht, die hem de titel Meesterverteller opleverde.
Als het niet lukt, wat is dan het verhaal? Met een privéjet naar de klimaattop in Brazilië was geen makkelijke opgave voor Maarten van Gestel, klimaatjournalist bij Trouw. Het verhaal leverde hem de titel Meesterverteller op. In een uitverkocht Torpedo Theater vertelde hij hoe hij omging met afwijzingen, welke narratieve trucs hij gebruikte en waarom het misschien zelfs beter was dat zijn zoektocht mislukte.
Al van jongs af aan had Maarten een passie voor spannende verhalen. Hij roofde de dvd-kast van zijn vader leeg en keek alle James Bond-films. In de veronderstelling dat films het helemaal waren voor hem, ging hij op zijn 18e naar de Filmacademie.
Op die opleiding bleek hij toch niet op zijn plek. Via een omzwerving kwam hij in de schrijvende journalistiek terecht. “Dat vond ik geweldig. Dat je in je eentje iets kunt bedenken vanuit verwondering. En dat mensen dat nog lezen ook.”
Het is hoe hij het liefst journalistiek bedrijft: vanuit verwondering. “Je ziet dingen om je heen en je wilt uitzoeken hoe het zit. Zo kom je op de wildste verhalen.” Hij heeft een grote liefde voor zoektochten. Hij ging eerder op zoek naar de maker van het Scotty-koffiebekertje, de stem van de navigatie in zijn auto en een van de oudste nazi’s in Nederland.
Tips
Van de lessen Dramaturgie op de Filmacademie nam hij een belangrijke les mee. “Een goed verhaal is heel simpel: er is een hoofdpersoon, dat is iemand in wie je je als lezer kan inleven; een missie; en een traject met obstakels.” In dit verhaal zette hij zichzelf in als hoofdpersoon.
Tijdens het schrijven twijfelde Maarten of hij privéjets niet teveel verheerlijkte. Toen dacht hij aan romcoms. “In die films gaat op driekwart alles mis: het huwelijk strandt, het geld is op, het geheim komt uit. Dat vond ik thematisch een mooi moment om critici over privéjets aan het woord te laten.”
Een van Maartens grote voorbeelden is Patrick Radden Keefe. Na de Van Westerloolezing, die hij in 2021 gaf, kreeg Maarten een tip van hem die hij met het publiek deelt: wissel cliffhangers af met stukjes feitelijke informatie. Door die kleine spanningsboogjes binnen het verhaal houd je de lezer erbij.
Grote parel
Beginnen in de privéjet waarvan je nog niet weet of hij gaat opstijgen, was een narratieve truc. Toen de zoektocht mislukte, kon het verhaal niet eindigen met Maarten in de privéjet. “Daarom eindigde ik maar het humor, met leedvermaak. Met het beeld dat ik het goedkoopste vliegticket zou boeken, ingeklemd tussen twee stevige passagiers met achter me een krijsende baby.”
Voor het verhaal was het misschien zelfs beter dat de zoektocht mislukte, denkt Maarten. “Het zegt iets over de mentaliteit van die rijke wereld.” De vele afwijzingen gebruikte hij juist als verhaalelementen. “Ik denk dat je heel veel moet proberen en worden afgewezen. Omdat er soms een grote parel tussen zit.”