Leven voor de lijstjes

Alles uit het leven halen, dat wil iedereen natuurlijk wel. Daarom is het ook zo’n platgetreden cliché. Maar de uitspraak krijgt een heel nieuwe betekenis als je een dag op pad gaat met Ron van Bruchem (58) en zijn vriendin Ramona Orzel (60). Het stel gebruikt hun vrije tijd optimaal door lijstjes met allerlei doelen af te vinken. Zo bezochten ze (hou je vast) alle 130 vestingsteden van Nederland, alle negen Hanzesteden, alle 72 vuurtorens, alle 67 dierentuinen, alle 87 hedendaagse kunstmusea, de vijftig mooiste dorpen van Nederland volgens de ANWB, overnachtten ze in elke provinciehoofdstad en bestelden ze iets bij alle 265 McDonald’s restaurants die ons land rijk is. En dat zijn alleen nog maar de afgeronde lijsten.

Dan de lijsten waar nu nog aan gewerkt wordt: Michelinsterrenrestaurants, kastelen en historische landhuizen, minigolfbanen, plaatsen die beginnen met de letter R (omdat ze Ron en Ramona heten), uitkijktorens en veerpontjes. Verder zijn ze ‘terloops’ bezig met slapen in alle Fletcher en Campanile Hotels, koffiedrinken in alle Starbucks en maken ze van elk Kruidvatfiliaal een foto. Op een vrijdagochtend nemen we plaats op de achterbank van hun auto in hun woonplaats Hilversum. In de uren die volgen horen we alles over hun drang naar volledigheid, komen we erachter dat lijstjes maken en afvinken niet eens de enige buitenissige hobby van Ron is en doen we en passant nog wat waardevolle levenslessen op.

Ramona Orzel: ‘We proberen bewuster alles uit het leven te halen’

Ron en Ramona zijn sinds zes jaar een stel en hebben allebei ook nog een baan, Ron bij een bank en Ramona in de zorg. Ron plant de vrije dagen en weekenden strak vol, zodat ze zo veel mogelijk vinkjes op een dag kunnen zetten. Vandaag ‘doen’ ze eerst drie uitkijktorens en dan volgt het figuurlijke hoogtepunt: lunchen bij De Librije in Zwolle om het sterrenrestaurantlijstje compleet te kunnen maken. Daarna bezoeken ze nog drie kastelen, een plaats met een R en ’s avonds logeren ze in het Fletcher Hotel in Heerenveen. 

Topsnelheid
De meeste mensen hebben een heel leven nodig om al deze plaatsen te bezoeken, maar de lijstjeshobby van Ron en Ramona bestaat eigenlijk pas relatief kort, vertellen ze. ‘In de coronapandemie ging alles dicht, dus begonnen we met het bezoeken van streetart, want dat kun je altijd bekijken,’ zegt Ramona. ‘In die tijd waren de hotels ook heel goedkoop,’ vult Ron aan. ‘Dus plakten we er vaak een overnachting aan vast. Op een gegeven moment was alleen de McDonald’s nog open. Dan deden we zeven verschillende McDrives op één dag. We namen bij de ene een ontbijtje, bij de andere een koffie, dan een salade enzovoort. Zo zijn we met lijstjes begonnen. Toen kwamen de dierentuinen, musea, kastelen. Vrienden deden ook suggesties en zo hebben we elk weekend iets leuks te doen.’

Het moge duidelijk zijn: vervelen is geen optie voor dit stel. ‘Als ik op maandag op kantoor ben en ik vraag mijn collega’s wat ze in het weekend hebben gedaan, dan verbaas ik me er altijd over hoe weinig dat is,’ zegt Ron. ‘Wij zijn van de topsnelheid. Je werk moet je op kruissnelheid kunnen doen. En zodra je vrij bent, dan ga je naar je topsnelheid toe, om zo veel mogelijk leuke dingen te doen. Wij proberen ook andere mensen te inspireren om eropuit te gaan. Ze hoeven echt niet hetzelfde te doen als wij, wij zijn een beetje gestoord misschien. Maar ja, ik denk wel dat er zo veel moois te beleven is. Nederland is hartstikke mooi.’ Ramona: ‘Een stad bezoeken en dan van terras naar terras slenteren, dat is niet ons ding. We drinken heus weleens ergens koffie, maar na een halfuurtje is het van: gaan we weer?’

Ron van Bruchem: ‘Het is een filosofie van ons om altijd al iets gepland te hebben voor ná het volgende leuke ding’

Kastelen
In de auto is het gezellig. Regelmatig wijzen Ron en Ramona elkaar op iets bijzonders wat er langs de weg te zien is: een bijzonder gebouw dat is aangekleed met gekleurde stoelen, een kasteel (‘zijn we al geweest’) of een vestiging van McDonald’s (‘zijn we geweest’). Ron zit vol met leuke anekdotes en begint dan ook vaak een verhaal met ‘leuke anekdote’. Maar eerst legt hij uit wanneer iets in aanmerking komt om een lijst te worden. ‘Het moet haalbaar en leuk zijn. Op weg naar vuurtorens en uitkijktorens kom je op hartstikke mooie plekken.’ Toch weten ze wanneer ze voor een lijstje kiezen niet altijd waar ze aan beginnen, bekent Ramona. ‘Op de kastelen hebben we ons echt verkeken. Er is geen centrale lijst waar alle kastelen van Nederland op staan. Dus die zijn we zelf aan gaan leggen. Toen zagen we onderweg dat best veel kastelen eigenlijk geen kasteel zijn, maar meer een historisch landhuis. Dus besloten we om de historische landhuizen ook aan onze lijst toe te voegen, maar dat zorgde ervoor dat we uiteindelijk op 599 kastelen uitkwamen, een ontzettend lange lijst. We moeten er nog vier. Vandaag gaan we er drie bezoeken in Friesland en dan is er nog eentje in Limburg. En dan kunnen we die lijst eindelijk afronden.’

‘Het is ook een filosofie van ons om altijd al iets gepland te hebben voor ná het volgende leuke ding,’ zegt Ron. ‘Daarom hebben we ook meerdere lijstjes tegelijk. Zo hebben we altijd iets om naar uit te kijken. Dat zijn kleine en grote dingen: vakanties, maar ook etentjes en andere uitjes. Naar de lunch van vandaag leven we al een hele tijd toe.’ ‘Ik kijk altijd weer uit naar de weekenden,’ zegt Ramona. ‘Dan denk ik: oh, morgen weer lekker op pad.’ 

Wiskundig
Na een halfuurtje rijden zijn we bij de eerste uitkijktoren, in Kootwijkerzand. Een prachtig natuurgebied waar je makkelijk een hele of halve dag kunt wandelen, maar Ron en Ramona hebben nog meer op het programma staan. Wel parkeren ze de auto een stukje verderop, zodat ze nog een kleine wandeling moeten maken. ‘We willen wel aan onze dagelijkse stappen komen,’ zegt Ramona. ‘Anders moet je ’s avonds nog gaan lopen.’

We beklimmen de toren en ondertussen telt Ron de treden (62). Als hij boven is maakt hij een filmpje van het uitzicht rondom. Dat filmpje, de informatie over het aantal treden en eventuele andere wetenswaardigheden zet hij later op Google Maps. Hij is namelijk ook een van de meest actieve bijdragers ter wereld aan die app. Hij schreef al meer dan 5000 reviews; van plekken als deze, maar ook van restaurants, hotels en winkels. Ook voegde hij ruim 25.000 foto’s toe, die in totaal al bijna een miljard keer bekeken zijn. Al deze getallen weet hij uit zijn hoofd. ‘Ja sorry, ik ben een beetje wiskundig aangelegd dus ik ben gek op cijfertjes.’ Ook de lijsten van bezochte plekken slaat hij op in Google Maps, en nu kan hij de uitkijktoren van Kootwijk mooi toevoegen aan de lijst ‘Watchtowers Done’. ‘Check, dat was de 59ste uitkijktoren,’ zegt hij en geeft Ramona een kus. ‘Nog 91 te gaan.’ 

Kubus
Onderweg naar de tweede stop van vandaag vertellen Ron en Ramona over hun buitenlandse avonturen, want de lijstjesmanie eindigt niet bij de landsgrenzen. ‘Wij zijn nu ongeveer zes jaar samen en we hebben al in 310 verschillende hotels geslapen,’ zegt Ron. ‘En we zijn samen in 52 landen geweest.’ Deze reizen hebben vaak te maken met een andere belangrijke factor in het leven van Ron van Bruchem: het organiseren van Rubikskubuswedstrijden. ‘Ik kubus al sinds 1980, maar in 2003 ben ik begonnen met wedstrijden organiseren,’ vertelt hij. ‘In 2004 hebben we de internationale wereldbond opgericht, de World Cube Association. Inmiddels organiseren we wedstrijden in meer dan 120 landen en we hebben wereldwijd ongeveer 10.000 vrijwilligers. Overal ter wereld wordt gerubikskubust, laatst waren we bijvoorbeeld in Ghana. In Iran waren bij de eerste wedstrijd meteen 200 deelnemers.’ Zelf is Ron ook geen onverdienstelijke oplosser van de kubus. ‘Ik heb ooit het wereldrecord gehad. Dat was toen 9.55 seconden, tegenwoordig gaat het veel sneller. Maar acht seconden, dat haal ik nog weleens, ja.’

Laatst was er een wedstrijd in Hongarije. ‘Toen vlogen we naar Wenen, overnachtten we de eerste nacht in Oostenrijk, de tweede nacht in Slowakije en de derde nacht in Boedapest. In anderhalve dag hebben we toen heel Boedapest gezien.’ In alle landen waar ze komen werken Ron en Ramona ook weer lijstjes af. ‘In elk land willen we een escaperoom doen en proberen we het hoogste punt te bezoeken,’ zegt Ron. ‘Ook ga ik in elk land naar de kapper. Helaas ben ik daar niet meteen mee begonnen. Ik ben nu in 102 landen geweest en in 88 daarvan ben ik ook naar de kapper geweest.’ Het kan wel leiden tot verwarrende situaties. ‘Leuke anekdote. We waren in Noord-Macedonië voor een wedstrijd en de volgende dag organiseerden we een wedstrijd in Kosovo. Toen ben ik dus overdag in Macedonië naar de kapper geweest en ’s avonds in Kosovo. Ik zei: “Joh, niet te veel eraf knippen, ik ga vanavond weer naar de kapper.”’ 

Vier uur slaap
De tweede uitkijktoren van de dag is een stalen constructie op een parkeerplaats langs de snelweg. Hij blijkt afgesloten te zijn met een groot hangslot en dus niet te beklimmen. Ron heeft er zichtbaar moeite mee. ‘Eigenlijk wil ik over het hek klimmen,’ zegt hij. Ramona vindt het minder erg, zij blijft lekker even in de auto zitten. Met tegenzin vinkt Ron de uitkijktoren toch maar af. ‘Maar als we een keer in de buurt zijn en hij is open, beklim ik hem alsnog.’

Ron en Ramona gaan ook nog regelmatig op pad met hun driejarige kleindochter en twee keer per week bezoeken ze de bioscoop. ‘Er zitten best veel dagen in een week,’ zegt Ramona. En wat ook helpt: Ron slaapt maar vier uur per nacht. ‘Ik heb niet zo veel slaap nodig.’ In de nachtelijke uren werkt hij zijn lijstjes bij en verzint hij slimme routes zodat ze zo veel mogelijk haltes op een dag kunnen afwerken. Ramona is meer van de context, zij vindt het leuk om extra informatie op te zoeken over de plekken die ze bezoeken. Als ze een lijst hebben afgerond, plaatsen ze een bericht op Facebook met wat foto’s en de hoogtepunten van het lijstje. Maar verder lopen ze niet te koop met hun hobby. ‘Ik erger me heel erg aan mensen die op Facebook zeggen van: ik ben bij dit restaurant of op deze bijzondere plek,’ zegt Ron. ‘Dat vind ik te ostentatief. Ik vind het leuk om mensen te inspireren en om te informeren wat leuk is om te doen. Ik probeer mijn reviews op Google Maps ook zo te schrijven dat mensen er iets aan hebben, ik zal een plek nooit afkraken. Ik doe dit niet om te laten zien: kijk ons eens even.’

Ramona Orzel: ‘Wij zijn echt geen snobs. Ik geniet ook van een patatje kapsalon in onze favoriete dönertent en van asperges die Ron klaarmaakt’

Foto: Maarten Delobel

Sterren
Om die reden weten de meeste collega’s van Ramona ook niets over alle sterrenrestaurants waar ze heeft gegeten. ‘Dat is toch best decadent. Er zijn mensen op mijn werk die zich dat nooit zouden kunnen veroorloven.’ In ongeveer drie jaar bezocht het stel alle Michelinrestaurants van Nederland, waarvan De Librije vandaag als enige driesterrenrestaurant de apotheose moet worden. Dat was logistiek soms wel lastig, vertelt Ron. ‘We hadden deze reservering al een tijdje staan. Maar daarvoor wilden we alle andere restaurants gehad hebben. Dat heeft ertoe geleid dat we in een weekend in vier sterrenrestaurants hebben gegeten. Dat was wel te veel.’ ‘Vriendinnen vragen ook weleens: raak je dan niet verwend?’ zegt Ramona. ‘Maar ik geniet er elke keer van. En ik geniet ook van een patatje kapsalon in onze favoriete dönertent en van asperges die Ron klaarmaakt. Wij zijn echt geen snobs.’

Dat merken we wel als we even stoppen bij de McDrive in Deventer (‘al geweest’) voor een snelle kop koffie. Ramona heeft in de auto een flesje karamelsiroop liggen om eraan toe te voegen. ‘We vinden het onzin om 75 cent te betalen voor een beetje siroop,’ zegt Ron. ‘We zijn eigenlijk enorme cheapskates. We proberen overal gebruik te maken van aanbiedingen en hebben een hekel aan shoppen. We geven al ons geld uit aan wat wij entertainment noemen: reizen, theater, de bioscoop en uit eten gaan.’

Check, check, check
De laatste uitkijktoren moet zelfs voor Ron en Ramona’s doen een beetje snel beklommen worden, want de reservering bij de Librije wacht en ze hebben een hekel aan te laat komen. Ron snelt vooruit naar een bijzondere ijzeren constructie langs de IJssel. Ramona komt er in haar eigen tempo achteraan ‘Hij moet toch wachten, want als ik niet boven ben, telt het niet.’

We moeten nu even doorstappen, maar denk niet dat het afvinken het enige doel is voor Ron en Ramona. ‘Buitenstaanders denken weleens: het zijn voor jullie gewoon bucketlists en jullie genieten er niet van, ook omdat we in het buitenland veel zien op één dag,’ zegt Ramona. ‘Maar ik zie het nut er niet van in om drie kwartier of een uur bij zo’n uitkijktoren te blijven hangen. Wij genieten er volop van, we doen het alleen in een sneller tempo. Als ik naast Ron in de auto zit, luisteren we gezellig naar de radio, ik kijk om me heen en geniet van de natuur en de leuke plaatsjes waar we doorheen rijden. Het gaat echt niet alleen om check, check, check.’

Pensioen
Terug bij de auto gaat de achterklep open, want ze willen zich even omkleden voor ze in het luxe restaurant gaan eten. Ramona verruilt haar gympen voor suède laarsjes met hakken. Ron had een blauwe capuchontrui aan met een print van Los Pollos Hermanos, het restaurant uit de bekende tv-serie Breaking Bad, en felgekleurde sneakers. De nieuwe outfit bestaat uit beige sneakers en een effen donkerblauwe hoodie. ‘De eerste keer bij een sterrenrestaurant kwam ik in pak, maar ik weet nu dat dat het echt niet nodig is om helemaal op chic te komen,’ zegt hij. ‘En zo ben ik ook niet, weet je.’

Ron van Bruchem: ‘We zijn enorme cheapskates. We proberen overal gebruik te maken van aanbiedingen en hebben een hekel aan shoppen’

Tijdens onze laatste etappe naar Zwolle vertelt Ron tussen neus en lippen door nog iets bijzonders. ‘Twee jaar geleden had ik een tumor in mijn hoofd. Toen heb ik een gezichtscorrigerende operatie gehad. Daardoor kon ik een paar maanden alleen maar vloeibaar eten en daardoor heeft ons lijstje met sterrenrestaurants wel wat vertraging opgelopen. Heftig? Joh, dat ding was goedaardig. Er zijn ook veel mensen die het bericht krijgen dat het kwaadaardig is. Ik heb allerlei vervelende ziektes gehad en best veel meegemaakt, maar ik heb geleerd dat alles relatief is. Je zal mij nooit horen klagen, want weet je, er is altijd iemand die meer pech heeft dan jij.’

Is dat dan ook een reden om zo veel te doen? ‘Ja, het heeft er wel voor gezorgd dat we bewuster alles uit het leven proberen te halen,’ zegt Ramona. ‘Mijn zoon is ernstig ziek geweest. Dan word je wel heel erg met je neus op de feiten gedrukt: het kan zomaar klaar zijn. Of kijk naar zo’n Jonnie Boer, de chef van De Librije die plotseling overleed. Het leven kan ineens voorbij zijn. Ik hoor in mijn omgeving vaak mensen zeggen: “Straks, als ik met pensioen ben”. Maar als je de mogelijkheid en de middelen hebt, moet je het nú doen. Want je weet niet of je straks de kans nog krijgt.’ 

Ik kwam in contact met Ron van Bruchem toen ik research deed voor een ander artikel. Ik wilde namelijk een verhaal schrijven over Google reviews – voor mij een bron van informatie en vermaak waarin ik me uren kan verliezen. Ik was op zoek naar iemand die ontzettend veel reviews had geschreven, maar dat viel nog niet mee. Toen ben ik bij allerlei willekeurige plekken de reviews door gaan scrollen: rotondes, supermarkten, stations. Bij het station van Almere kwam ik een review tegen van iemand die er al meer dan 2000 had geschreven en bovendien onder zijn eigen naam postte. Toen ik Ron ging googelen, kwam ik erachter dat hij ook een grote naam is in de Rubikskubuswereld. In het telefoongesprek dat volgde vertelde hij enthousiast over al zijn buitenissige hobby’s en over de lijstjes die hij samen met Ramona aanlegt. Ik vond het geweldig, al kon ik het op dat moment niet gebruiken voor mijn reviewsverhaal. Maar in de zomer zoeken we bij de VPRO Gids altijd naar leuke onderwerpen of reportages die los staan van de tv-programmering. Zo kwam ik erop om Ron nog eens te benaderen en hij stond er meteen voor open dat ik een dagje meeging om lijstjes af te werken. Dit leidde tot een serie artikelen, want mijn collega’s zijn mee geweest met onder meer iemand die alle voetbalvelden bezoekt en iemand die alle bushaltes van Nederland afreist.

De uitsmijter was mijn verhaal met Ron en Ramona, want hun lijstjesmanie slaat alles. Op de dag zelf was het nog spannend. Hoewel ze elk weekend op pad gaan, wilde ik graag mee op de dag dat ze hun laatste Michelinsterrenrestaurant gingen bezoeken. Aan het eind zouden zij in een Fletcher hotel overnachten en ik zou dan met de trein naar huis gaan. Maar net op die dag was er een staking bij de NS. Uiteindelijk ben ik op de fiets van Utrecht naar Hilversum gegaan en ben ik terug met fotograaf Maarten Delobel meegereden. 

Dan zou ik nu kunnen schrijven dat ik al mijn journalistieke- en storytellingkwaliteiten heb moeten inzetten om er een leuk verhaal van te maken. Maar eerlijk gezegd was een dagje op pad met Ron en Ramona zo’n belevenis dat er weinig te verpesten viel aan dit stuk. Er gebeurden zo veel leuke dingen en ze hadden zo veel interessants te vertellen, dat ik vooral moest schrappen. De bijzondere levensstijl van dit koppel is natuurlijk al opmerkelijk, maar ik denk dat het uiteindelijk de details zijn die het verhaal maken. Bijvoorbeeld de cappuccinosiroop in de auto en het verwisselen van de ene capuchontrui voor de andere. Dat is de meerwaarde van een reportage. Wat ik zelf niet had verwacht, is dat ik oprecht geïnspireerd raakte door Ron en Ramona. Vooral door hun oprechte levenslust en liefde voor elkaar. Kort daarna heb ik voor het eerst een sterrenrestaurant gereserveerd om samen met mijn partner naartoe te gaan. Het begin van een lijst die moet worden voltooid? Dat zeker niet.  

Foto: Marleen Kuipers

Elja Looijestijn (1981) is schrijvend journalist en podcastmaker. Ze kwam als stagiaire terecht bij de VPRO Gids en is daar nooit meer weggegaan. In 2013 richtte ze De Dakhaas op, een onafhankelijk magazine over haar woonplaats Utrecht. Dat groeide uit tot een mediaplatform met papieren uitgaven, talkshows en podcasts. 

In de VPRO Gids schrijft ze over alle mogelijke (media-)onderwerpen en ze heeft een wekelijkse podcastnieuwsbrief. Ze maakt daarnaast de podcast Achterwerk, over de verhalen achter de brieven uit deze legendarische rubriek. Het liefst doet ze luchtig over serieuze onderwerpen en andersom, zoals in de audiodocumentaire Het mysterie van de lachende frietzak uit 2025.

Lezen voor de lijstjes leest als een spiegel van deze tijd. Een verhaal over een echtpaar, Ron en Ramona, dat heel Nederland doorkruist om lijstjes af te vinken: eten in alle McDonalds, alle vestingsteden met een R bezoeken, etc. etc. Het verhaal toont het leven als welvarende Nederlander in onze westerse samenleving op humoristische wijze maar zonder oordeel. Show don’t tell in optima forma. Een slice of life. 

De kracht van dit verhaal is de vertelvorm. Kort en licht en ogenschijnlijk eenvoudig opgeschreven. Maar elke zin is raak en juist het gebrek aan pretentie verraadt het vakmanschap, omdat de verteller zich niet heeft laten verleiden tot enige opsmuk en desondanks alle grote thema’s van het leven weet aan te snijden door het volgen van deze mensen op één dag. Een ongekunsteld meesterwerk.

~ Jury Lezen (Freek Schravesande, Kelli van der Waals, Marjan Justaert, Puck Sie en Nina Eshuis)